Sześć lat temu dwóch filmowców "otworzyło" pod Pragą fikcyjny supermarket. Historię powstania sklepu, który nigdy nie powstał, opisali w filmie "Czeski sen". Na obu panów posypały się gromy - zarzucano im oszukiwanie ludzi i zakpienie z najbiedniejszych. Na otwarcie wielkiego marketu pod miastem, oferującego na przykład podstawowe produkty spożywcze po atrakcyjnych cenach, zjechali staruszkowie, oszczędne matki, rodziny liczące na dobrą zabawę przy okazji uroczystego przecinania wstęgi. Zdania na temat "Czeskiego snu" były podzielone - jedni uznali, że film jest kapitalną krytyką kapitalizmu, inni, że niepoważnym żartem.

Niewielu przeszkadzało nabijanie się z agencji reklamowej czy sponsorującego przedsięwzięcie producenta drogich garniturów - biznesmenów można wyśmiewać. Takie przekonanie towarzyszy Yes Menom, którzy podobnie jak autorzy "Czeskiego snu", tworzą fikcyjne przedsięwzięcia po to, żeby pokazać jak zły jest kapitalistyczny świat.

Yes Meni nie budują atrapy supermarketu na polu pod Pragą, Yes Meni tworzą fikcyjne firmy, udają przedstawicieli poważnych instytucji, podszywają się pod znane korporacje i... naprawiają świat. Taki przynajmniej mają plan.

Inna historia: Yes Meni siadają przed ekranem komputera i zakładają stronę internetową do złudzenia przypominająca stronę znanej firmy. Podają na stronie adres kontaktowy do siebie i czekają. Pewnego dnia jakiś organizator spotkania, konferencji, debaty postanawia zaprosić do grona panelistów przedstawiciela owej firmy. Wstukuje w wyszukiwarkę internetową nazwę i trafia na stronę zrobioną przez Yes Menów. Wysyła na podany tam adres mejlowy zaproszenie i nawet nie zdaje sobie sprawy, jak wielki błąd popełnił. Na konferencji zamiast przedstawiciela firmy czy instytucji rządowej pojawiają się dwaj panowie w garniturach, którzy włączają profesjonalnie przygotowaną prezentację reklamującą nowe źródła energii - ludzkie ciało albo nowy wynalazek - kombinezon, który jest jednocześnie domem, schronem, kapsułą ratunkową i wygląda jak wielki balon w kształcie robaka.

Skuteczną metodą podszywania się pod innych jest podawanie się za rzeczników prasowych. Yes Meni byli już rzecznikami Światowej Organizacji Handlu, McDonaldsa, ministerstwa Mieszkalnictwa i Rozwoju Miejskiego USA oraz Dow Chemical. W imieniu ostatniej z firm jeden z Yes Menów wygłosił przed kamerami telewizji BBC oświadczenie, w którym zapowiedział, że Dow Chemical wypłaci odszkodowania wszystkim ofiarom katastrofy ekologicznej w Bhopalu. W 1984 roku doszło tam do wybuchu w fabryce firmy Union Carbide. Życie straciło ponad trzy tysiące osób. Dow Chemical przejęło Union Carbide, ale nie czuło w obowiązku wziąć na siebie zobowiązań wobec ofiar katastrofy. Yes Meni uznali, że tak być nie może. Po wygłoszonym przez jednego z nich przemówieniu telewizyjnym prezenter zaniemówił. Opinia publiczna była zaskoczona decyzją Dow Chemical. Przerwano wiadomości, by przekazać światu informację o nagłym zwrocie w polityce finansowej wielkiej firmy. Zaskoczeni byli też akcjonariusze Dow Chemical - notowania firmy, która ogłosiła, że wiele milionów dolarów przeznaczy na pomoc innym spadły i korporacja straciła dwa miliardy dolarów. Dla mieszkańców Indii wiadomość o hojnym geście była promykiem nadziei i okazją do przypomnienia światu o największej katastrofie ekologicznej w dziejach, dla współwłaścicieli Dow Chemical wiadomość oznaczała stratę pieniędzy.

Twórcy "Czeskiego snu" obnażali mechanizmy świata reklamy, Yes Meni mierzą wyżej. Oszukać dzięki pomocy profesjonalnej firmy zajmującej się promocją grupę kilkuset nawet prażan to nic przy oszukaniu za pomocą fałszywej strony internetowej największych mediów na świecie. Yes Meni wyśmiewają, kpią z ważniaków, prowokują, przypominają o bolesnych problemach współczesnego świata - nie narzekają, nie wytykają błędów, zakasują rękawy i dzielnie naprawiają świat.

Agnieszka Wiśniewska

Pokazy filmu "Yes-Meni naprawiają świat" na festiwalu Planete Doc Review w warszawskiej Kinotece:

11 maja, godz.20.30

12 maja, godz.20.00

16 maja, godz. 21.45